سه شنبه, ۳۰ شهریور ۱۴۰۰، ۰۸:۵۵ ق.ظ
110 اثر تاریخی در شهرستان درمیان به ثبت رسیده است

110 اثر تاریخی در شهرستان درمیان به ثبت رسیده است

110 اثر تاریخی در شهرستان درمیان به ثبت رسیده است/ وجود دو اقامتگاه بوم‌گردی در درمیان برای نوروز 1400

 به گزارش خبرگزاری بازتاب خراسان ، شهرستان درمیان یکی از شهرستان‌های خراسان جنوبی است که دارای آثار تاریخی، قلعه‌های کهن و جاذبه های گردشگری بسیار زیادی است از این رو شهرستان درمیان به دیار قلاع کهن معروف است.

امیر اسماعیل شهسواری مسئول میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان درمیان در گفت‌وگو با خاورستان، اظهار کرد: شهرستان درمیان به مرکزیت شهر اسدیه، دارای آثار تاریخی بسیار زیادی است که هر کدام در نوع خود بی نظیر است.

آرامگاه سلطان ابراهیم رضا (ع)

وی افزود: آرامگاه سلطان ابراهیم رضا (ع) در روستای آبگرم گزیک مربوط به دوره تیموری است که در سال 1376 به شماره 1885 به ثبت رسیده است.

مسئول میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان درمیان بیان کرد: سلطان ابراهیم رضا، از نوادگان امام رضا ( ع ) است.این آرامگاه از نظر پلان به شکل چهارضلعی بوده فضای داخلی که بقعه در آن نیز قرار گرفته به صورت مربع است.

شهسواری عنوان کرد: این محوطه دارای دیوارهای مرتفعی است که گنبدی بزرگ بر فراز آن ساخته شده، از عمده‌ترین تزئینات بنا میی‌توان به پنجره مشبک گچ بری شده در سردر ورودی بنا، پیش طاق ورودی بنا، طاق نماها و قوس‌های زیبای آن، تقارن در پلکان‌های ارتباطی به طبقه اول بنا و ضریح چوبی روی مدفن بنا اشاره کرد.

آسبادهای طبس مسینا

وی به دیگر اثر تاریخی در شهرستان درمیان اشاره کرد و گفت: آسبادهای طبس مسینا در شهر طبس مسینا متعلق به دوره قاجاریه  به شماره ثبت : 4661  در تاریخ 1380/8/16  است.

مسئول میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان درمیان بیان کرد: آسبادهای طبس مسینا در دو بخش از این شهر قرار گرفته که یکی در داخل و قسمت دیگر در خارج از محوطه شهر واقع شده که به فراخور نیاز، به معماری این آسبادها افزوده شده و به نوعی نشانگر جمعیت در دوران ساخت آنها بوده است آسبادها از معماری یک دست و منظمی برخوردار هستند.

شهسواری اظهار کرد: معماری آن دارای دو اشکوبه شامل آس خانه طبقه فوقانی و طبقه همکف می‌شود. آسبادهای طبس مسینا  در دو طبقه ساخته شده اند طبقه همکف شامل فضایی محدود جهت نگهداری آرد و انباشت گندم است ،که به وسیله یک رشته پلکان به طبقه فوقانی منتهی می‌شود و طبقه دوم نیز از سه جهت با دیوارهای خشت و گلی محصور شده و ضلعی که باد وارد بنا می‌شود فاقد دیواراست.

وی بیان کرد: پره‌های چوبی که به یک محور عمودی متصل هستند در اثر وزش باد به گردش درآمده و باعث چرخش محور و در انتها سنگ آس می‌شوند. بنای این آسبادها با مصالح خشت و گل ساخته شده است.

خانه مهدی خان رفیعی

مسئول میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان درمیان گفت: از دیگر جاذبه های تاریخی در شهرستان درمیان خانه مهدی خان رفیعی در بخش مرکزی روستای درمیان است قدمت این بنا مربوط به دوره افشاریه به شماره ثبت بنا : 12090 تاریخ ثبت : 12/04/ 1384 است.

شهسواری عنوان کرد: این بنا دارای نوعی تقارن محوری در محور شمالی جنوبی است. در اتاق مرکزی این طبقه ارسی هایی با 6 لنگه بسیار زیبا را شاهد هستیم. قسمت شاه نشین این طبقه دارای دو اتاقک گنجه مانند و یک پنجره ارسی دو لنگه، مشرف برباغات پایین دست است.

وی بیان کرد: از عمده‌ترین تزئینات بنا می‌توان به تزئینات رسمی بندی، تزئینات اسلیمی، نقش گل و مرغ در طاق‌ها و طاق نماهای بنا اشاره کرد و همچنین در خصوص کاربری بنا باید متذکر شوم در گذشته به عنوان پست خانه درمیان مورد استفاده قرار می‌گرفته است.

خانه عبدالله خان رفیعی

مسئول میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان درمیان گفت: از دیگر جاذبه های تاریخی شهرستان درمیان خانه عبدالله خان رفیعی است که در بخش مرکزی شهرستان درمیان در روستای درمیان واقع شده است.

شهسواری بیان کرد: قدمت این بنا متعلق به دوره افشاریه است که به تاریخ  1384/04/12 به شماره  12085 به ثبت رسیده است.

وی با اشاره به معرفی این بنا، گفت: این بنا با وسعت زیاد خود از قسمت های مختلفی مانند ساختمان اندرونی ، اصطبل و باغ اختصاصی تشکیل شده است طاق‌ها زیبای اطراف حیاط با قاب گچی با نقوش اسلیمی گل و مرغ تزئین شده است.

شهسواری خاطرنشان کرد: از خصوصیات بارز این بنا می‌توان به تزئینات رسمی‌بندی، گچ بری، مقرنس کاری و پنجره‌های ارسی بسیار زیبای بنا اشاره کرد.

خانه عبدالله بیک مسینایی

مسئول میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان درمیان اظهار کرد: یکی دیگر از جاذبه تاریخی شهرستان درمیان خانه عبدالله بیک مسینایی واقع در بخش مرکزی روستای درمیان است که قدمت بنا به دوره افشاریه  ـ  قاجار میرسد این بنا به شماره ثبت :  12568 در تاریخ 1384/12/4 به ثبت رسیده است.

وی عنوان کرد: دوره ساخت این بنا به اواخر دوره افشاریه و اوایل دوره قاجار می‌رسد. بنا دارای پنجره های ارسی و مشبک، تزئینات رسمی بندی و گچ بری‌های نفیسی است. ضلع شمالی بنا دو اشکوبه( طبقه) و دارای ایوان بوده، که اتاق شاه نشین به ایوان راه داشته و دارای تزئینات گچی نفیسی است.

خانه توکلی فورگ

شهسواری بیان کرد: خانه توکلی در بخش مرکزی ـ روستای فورگ  مربوط به دوره قاجاریه  به شماره ثبت 30929 در تاریخ1391/06/16 رسیده است.

مسئول میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان درمیان گفت: این بنا به صورت شگفت انگیزی در 5 طبقه مختلف بر دامنه صخره‌هایی که قلعه فورگ بر فراز آن قوام یافته ساخته شده است. شکل گیری فضاها بر روی هم به گونه ای است که طبقه همکف که حیاط در آن سطح ارتفاعی واقع شده است دارای کاربری مسکونی و پذیرایی از مهمانان بوده و طبقات پایین تر به انباری و کارگاه های پارچه بافی اختصاص داشته است .

وی ادامه داد: نمای جنوبی که مشرف به مزارع دره فورگ است 12 متر ارتفاع دارد که این مسئله به بنا حالتی قلعه مانند می‌دهد، که قرارگیری روزنه‌هایی عمودی در جداره این بخش از بنا، ایجاد امکان برای تیر اندازی را فراهم می‌کند. یکی ازویژگی‌های اصلی این بنا ارسی بزرگی است که در اتاق مهمان خانه در طبقه همکف تعبیه شده است.

قلعه بورنگ

شهسواری گفت: قلعه بورنگ واقع در بخش مرکزی- روستای بورنگ متعلق به دوره صفویه به شماره ثبت  8276 در تاریخ 1382/01/24 به ثبت رسیده است.

مسئول میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان درمیان گفت: در بخش غربی روستای بورنگ بقایای یک قلعه تاریخی از جمله یک برج بلند و قسمتی از حصار و آب انبار قرار دارد ،برج موجود حدود 11 متر ارتفاع و دارای شش طبقه است که طبقه فوقانی دارای تزئیناتی از جمله قاب های گچی و تزئینات مربوط به بخاری دیواری است و عمده ترین مصالح به کاررفته در بنا ،  خشت و سنگ است.

وی با اشاره به سایر ظرفیت‌های گردشگری و تاریخی در روستای بورنگ گفت: وجود باغات و  مزارع ،زیبایی خاصی به این روستا داده است.روستای بورنگ جزو معدود روستاهای شهرستان درمیان است که توانسته بافت جمعیتی خود را حفظ کرده وهمواره دارای رشد جمعیتی بوده است.

شهسواری گفت: این روستا درحال حاضر جزء بخش مرکزی و مرکز دهستان میاندشت است، و با دارا بودن بناهای تاریخی قابل توجه از جمله خانه مخملباف، خانه کیانی، قلعه تاریخی بورنگ و... یکی از روستاهای مستعد در بحث گردشگری شهرستان درمیان به شمار می‌آید.

قلعه اسدیه

مسئول میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان درمیان بیان کرد: از دیگر جاذبه های تاریخی و گردشگری شهرستان درمیان قلعه اسدیه درشهر اسدیه ـ خیابان کشاورز است و قدمت این بنا مربوط به دوره قاجاریه به شماره ثبت 8278  در 1382/01/24 است.

شهسواری عنوان کرد: این بنا محل سکونت خوانین محلی و نمایندگان شوکت الملک علم در منطقه بوده است. این قلعه ، هسته اولیه شهر بوده و گسترش شهر دراطراف قلعه و با مرکزیت این بنا صورت گرفته است. ضلع جنوبی بنا دارای یک طبقه و ضلع شمالی دارای دو طبقه است که طبقه فوقانی با معماری اشرافی، محل سکونت حاکم و طبقه پایین به عنوان انبار و محل سکونت خدمه استفاده می‌شده  است. هم اکنون در این مکان نمایندگی میراث فرهنگی و مرکز آموزش صنایع دستی شهرستان دایر است.

قلعه اره فورگ

وی به دیگر جاذبه تاریخی و گردشگری شهرستان درمیان اشاره کرد و گفت: قلعه اره فورگ در بخش مرکزی روستای اره فورگ مربوط به دوره اسماعیلیه به شماره 15311 در تاریخ 1374/07/13به ثبت رسیده است.

مسئول میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان درمیان گفت: در فاصله یک کیلومتری جنوب روستای اره فورگ، بنایی با پلان دایره با قطر حدود 14 متر بر روی تپه ای با ارتفاع حدود 10 متر قرار دارد که با مصالح خشت و گل ساخته شده که به نظر می‌رسد قلعه ای روستایی بوده است. فضای داخلی آن شامل حیاط مرکزی کوچک و اطاق های دور تا دور می باشد . ورودی بنا در ضلع شمالی و به صورت ساده است . در اطراف تپه ، تعداد محدودی قطعات سفالی دیده شده که متعلق به پیش از اسلام است.

قلعه مسک

شهسواری گفت : از دیگر آثار تاریخی و جاذبه گردشگری شهرستان درمیان، قلعه مسک در بخش مرکزی شهرستان درمیان در  روستای مسک واقع شده که متعلق به دوره صفویه است و به شماره 8277 در تاریخ 1382/01/24 به ثبت رسیده است.

وی با اشاره به معرفی این بنا عنوان کرد: قلعه مسک در جوار روستای مسک و درون مزارع کشاورزی این روستا قرار گرفته است. پلان بنا به صورت چهار ضلعی بوده و دارای حصار ، 9 برج ، دروازه ورودی و معماری داخلی که البته بیشتر قسمتهای آن تخریب شده است.

مسئول میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری خراسان‌جنوبی گفت: این بنا در دوران صفویه بنا شده و در دوران بعد  تغییراتی در آن داده شده است از جمله این‌که در دوران پهلوی تغییراتی در سر در ورودی آن داده شده و در قسمتی از فضای داخلی آن مدرسه‌ای احداث شده است. 

شهسواری عنوان کرد: روستای گردشگری مسک در فاصله 35 کیلومتری شهر اسدیه و 75 کیلومتری شهر بیرجند و از توابع بخش مرکزی قرار دارد که با روستاهای گسک و بورنگ همجوار است.

وی بیان کرد: مسک به دلیل آب و هوا و مناظر طبیعی بی نظیر، به مسک قهستان شهرت یافته است. در این روستا تعداد 9 آسیاب وجود دارد . روستای مسک با دارابودن  اماکن سیاحتی و زیارتی ، دارای پتانسیل جذب گردشگر و تبدیل شدن به عنوان روستای هدف گردشگری است که برخی از مهمترین آثار تاریخی روستا عبارتند از قلعه‌ تاریخی مسک، قلعه‌ جنوبی، مسجد جامع، حمام تاریخی، قبرستان گبرها،سنگ نگاره مسک،منازل قدیمی، آسیاب ها ،درخت گردوی کهنسال  و ... است.

قلعه طبس مسینا

مسئول میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان درمیان گفت: قلعه طبس مسینا در شهر طبس مسینا مربوط به قرون اولیه اسلامی است و این بنا با شماره 8280 در تاریخ 1382/01/24 به ثبت رسیده است.

شهسواری گفت: این قلعه در حاشیه شرقی شهر طبس مسینا واقع شده است که دارای پلان دایره ای شکل است قلعه دارای حصار بزرگ و برجهای متعدد است که در حال حاضر فقط 15 برج آن قابل رویت است، برج بزرگ آن حدود 11 متر ارتفاع و حدود 15 متر قطر دارد در سطح خارجی این برج تعداد زیادی روزنه دیده‌بانی و تیرکش وجود دارد. دور تا دور این بنای عظیم خشت و گلی خندقی برای دفاع از اهالی ساکن در قلعه حفر شده است. فضای داخلی قلعه بدلیل ساخت و سازهای متوالی دچار تخریب و آشفتگی شده در داخل قلعه اماکن عمومی مانند مسجد و آب انبار و... برای ساکنین تعبیه شده و عمده‌ترین مصالح بکار رفته در بنا خشت و گل است.

قلعه درخش

وی با اشاره به دیگر جاذبه تاریخی شهرستان درمیان گفت: قلعه درخش در بخش قهستان- روستای درخش واقع شده است این بنا مربوط به دوره قاجار – پهلوی است و به شماره 15284 در تاریخ 1384/07/13 به ثبت رسیده است.

مسئول میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان درمیان گفت: با توجه به شواهد موجود این قلعه مربوط به دوره صفوی است ، که در دوره های بعدی نیز مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است. اجزای معماری قلعه عبارتند از  ورودی ، هشتی ، دالان، حصار و  برج‌ها و اتاق‌های متعدد که در اطراف دو حیاط بنا واقع شده اند. از مجموع برج‌های این قلعه در حال حاضر 4 برج باقی مانده است.  عمده‌ترین مصالح بکاررفته در بنای قلعه خشت و گل است و نوع پوشش سقف ها گنبدی بوده که اکثر آنها فرو ریخته است.

مقبره شریف

شهسواری اظهار کرد: مقبره محمد رضا شریف در شهر قهستان-روستای درخش متعلق به دوره  قاجاریه به  شماره 8283 در تاریخ 1382/01/24 به ثبت رسیده است.

وی ضمن معرفی این بنا گفت: در داخل قبرستان درخش بنایی کوچک اما به لحاظ معماری جالب وجود دارد. این بنا که محل دفن محمد رضا شریف پدر محمد حسن شریف یکی از اولین فرمانداران بیرجند و از بزرگان محلی است که با آجر ساخته شده و دارای پلان چلیپایی شکل است نمای بیرونی بنا هشت ضلعی و دارای طاق ونمای ورودی دارای طاق جناغی شکل است.در اطراف بنا دو مناره آجری کوچک وجود دارد.بنا دارای پوشش گنبدی و به صورت عرقچین  است.عمده ترین تزئینات بنا ،در محل گوشواره های بنا واقع شده که شامل رسمی بندی‌های گچی است. 

مسجد گسک

مسئول میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان درمیان گفت: از دیگر جاذبه های تاریخی شهرستان درمیان مسجد گسک در بخش قهستان- روستای گسک است و قدمت این بنا مربوط به دوره صفویه ـ قاجار و به شماره 8281 در تاریخ 1385/08/27 به ثبت رسیده است.

شهسواری بیان کرد: مسجد گسک که به مسجد ازبک ها نیز مشهور است در داخل روستای گسک و درون بافت سنتی و تاریخی روستا واقع شده است. این مسجد به سبک مساجد اواخر صفویه تا قاجار بنا شده است. مسجد به صورت طولی ساخته شده شامل یک سر در ورودی با طاق جناغی پنج و هفت و سپس شبستان می باشد. فضای شبستان بطور کلی به وسیله سه گنبد که در یک ردیف قرار دارند پوشیده شده است. کار پوشش سقف بصورت گنبدی با کمک طاق و تویزه‌هایی که بر روی جرزهای دو طرف مسجد قرار گرفته اند انجام شده است.

مسجد عثمان ذوالنورین 

وی عنوان کرد: یکی دیگر از جاذبه های تاریخی و گردشگری در شهرستان درمیان مسجد عثمان ذوالنورین در شهر طبس مسینا است که قدمت این بنا قبل از قاجار  و با شماره4657 در تاریخ1380/10/11 به ثبت رسیده است.

مسئول میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان درمیان اظهار کرد: مسجد عثمان ذوالنورین در درون قلعه تاریخی طبس مسینا قرار دارد این مسجد شامل شبستانی ستون‌دار با چهار ستون است که از لحاظ نقشه بسیار دقیق در جای خود قرار گرفته اند ورود به داخل مسجد از طریق سردری با اطاق جناغی شکل امکان پذیر است بعد از سردر ورودی،مستقیماً فضای شبستان قرار دارد. در گذشته تمام ستونها و دیوارهای چهار طرف شبستان دارای نقاشی‌های بسیار جالبی بوده که شامل نقوش گل و گیاه،نقوش اسلیمی و نقوش پرندگان است که نقاشی های  کمی در کنار محراب و بر روی یکی از ستون‌ها باقی مانده و بقیه با اندودی از گچ پوشیده شده است.بر روی یکی از ستونهای مسجد تاریخ 1208 نوشته شده که نشان دهنده این است که بنا قبل از قاجار وجود داشته است.

مسجد جامع هندوالان

شهسواری بیان کرد: از دیگر آثار تاریخی و گردشگری شهرستان درمیان مسجد جامع هندوالان در بخش مرکزی ـ روستای هندوالان است و قدمت این مسجد متعلق به دوره تیموری و این مسجد به شماره 1893 در تاریخ 1376/05/11 به ثبت رسیده است.

وی خاطرنشان کرد:این بنا از جمله باشکوه ترین و قدیمی ترین بناهای تاریخی ـ مذهبی شهرستان درمیان است که بر اساس کتیبه های کوفی مسجد متعلق به قرون هفتم و هشتم ه.ق است. قدیمی ترین بخش بنا گنبد آن است که با مهارت بر روی فضای چهار ضلعی قرار گرفته است . مهمترین تزئینات بنا تزئینات آجری، تزئینات فیل پوش‌ها، گوشواره‌ها ، قاب های گچی ، رسمی بندی و نحوه آجرچینی  است.

قلعه فورگ

مسئول میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان درمیان گفت: قلعه تاریخی فورگ در بخش مرکزی- روستای فورگ مربوط به دوره افشاریه به شماره 3450 در تاریخ 1379/12/8 به ثبت رسیده است.

شهسواری گفت: این قلعه دارای پلان نامنظم بوده که مهمترین عامل شکل دهنده قلعه، شکل خاص کوه و توپوگرافی آن است . فضای داخلی قلعه از سمت شرق به غرب دارای سه قسمت اصلی است بخش اول در سمت شرق شامل انبار علوفه، محل زندگی خدمه ، محل نگهداری احشام و حوض انبار است . بخش دوم که در فاصله 50 متری از محل زندگی احشام احداث شده به محل نگهداری آذوقه و تدارکات نظامی و محل سکونت سربازان اختصاص دارد. سومین بخش که حالت مرکزیت قلعه را داراست ، در دو طبقه احداث شده  که محل سکونت حاکم و نزدیکانش بوده و مرتفع تر از سایر قسمتهای قلعه بوده است.

وی ادامه داد: قلعه دارای 18 برج مدور جهت نگهبانی بوده و بیشتر مصالح به کار رفته در قلعه : سنگ، آجر ، خشت، گچ ، آهک و ساروج بوده است . بنای قلعه طوری احداث شده که بر کل روستا و راه های ارتباطی پیرامون منطقه اشراف داشته است.

مسئول میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان درمیان بیان کرد: شهرستان درمیان دارای 310 اثر تاریخی است که 110 اثر به ثبت رسیده و به مهمترین آنها اشاره شد.

شهسواری به اقامتگاه های موجود در شهرستان درمیان اشاره کرد و افزود: در حال حاضر خانه تاریخی ملک که سال گذشته مجوز گرفته در روستای گسک و مجتمع باقران وابسته به کارخانه سیمان باقران در روستای نصرالدین گزیک به عنوان اقامتگاه‌های بوم گردی شهرستان درمیان در نظر گرفته شده است.

خانه ملک اقامتگاه بوم گردی روستای گسک

وی اظهار کرد: در نوروز 1400 مانند سایر سال‌های گذشته (قبل از نوروز 1399) برنامه نوروزگاه و راه‌اندازی بازارچه‌های صنایع دستی در مکان‌های تاریخی شهرسان را نداریم و تنها فروشگاه‌های صنایع دستی در قهستان، گزیک، اسدیه و روستای ماه بانو با رعایت پروتکل‌های بهداشتی فعال است.

مسئول میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان درمیان گفت: نوروز امسال و سال گذشته به دلیل شیوع کرونا هیچ‌گونه تبلیغات و اطلاع رسانی برای معرفی جاذبه‌های تاریخی شهرستان در سطح شهرستان مانند چاپ بنر، بروشور و تبلیغات محیطی نداشته‌ایم.

شهسواری عنوان کرد: ان شاءالله ویروس کرونا از بین بروند و نوروزهای آینده را مانند سال‌های گذشته شاهد برگزاری نوروزگاه، بازارچه‌های صنایع دستی در مکان‌های تاریخی، تبلیغات و … باشیم.

انتهای پیام/ ح ت

نظرات (۰)

فرم ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی

درباره سايت

  • بازتاب خراسان

نظرات و پیشنهادات ارسالی شما

گالری عکس

بازتاب خراسان

خبر ، گزارش ، مستند ، عکس ، فیلم ، پخش زنده

اطلاعات خبرگزاری بازتاب خراسان

  • صاحب امتیاز : فاطمه تاکی
  • مدیر مسئول :فاطمه تاکی
  • سر دبیر : حمید رضا تاکی
  • تحریریه : فرزانه تاکی
  • گزارشگر و خبر نگار : حمید رضا تاکی
  • شماره تماس : 09155665952
  • سامانه پیامکی : 50005708626328
  • پست الکترونيک :khavarkh24@gmail.com
  • تمام حقوق متعلق به خبرگزاری بازتاب خراسان می باشد